Ký ức chiến tranh trên vùng đất từng là căn cứ cách mạng: 
    Khó ai hình dung rằng, nơi bình yên hôm nay từng và vùng căn cứ cách mạng chịu nhiều đau thương, mất mát trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Theo lời kể của những bậc cao niên trong vùng, trước đây Lung Máng Diệc là vùng đất hoang sơ với lau sậy mọc um tùm, trải dài khắp cánh đồng, sông rạch chằng chịt, chính địa hình ấy đã trở thành “lá chắn”  che chở cho lực lượng cách mạng, hoạt động bí mật suốt những năm tháng chiến tranh ác liệt. 

Ảnh: Tuyến lộ đường vào khu di tích Lung Máng Diệc được xây dựng khang trang

    Cũng bởi giữ vị trí chiến lược quan trọng, Lung Máng Diệc từng là mục tiêu càn quét, đánh phá dữ dội của địch. Những trận bom, pháo kích năm nào đến nay vẫn còn in sâu trong ký ức của nhiều người dân địa phương.
    Ngồi trước hiên nhà nhìn dòng kênh lặng sóng, ông Nguyễn Văn Lập, người dân ấp 4, chậm rãi nhớ lại ký ức đau thương cách đây hơn nữa thế kỷ. Giọng ông nghẹn lại khi nhắc đến trận càn ngày 17/3/1970, thời khắc đã cướp đi người thân và nhiều bà con trong xóm.
    Ông Lập xúc động kể; “Gia đình tôi có hai người đã hy sinh trong trận chiến ngày 17/3/1970. Hôm đó, địch bất ngờ ập đến, bắn pháo liên tục rồi ném lựu đạn xuống khu vực Lung Máng Diệc. Tiếng súng, tiếng nổ vang dội khắp nơi, nhiều chiến sĩ và người dân thiệt mạng, nhà cửa cháy sập, cuộc sống bà con lúc ấy vô cùng tang thương, cơ cực.”
    Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những mất mát năm nào vẫn còn nguyên trong ký ức của lớp người đi qua bom đạn. Dẫu vậy, bằng lòng yêu nước và niềm tin son sắc với cách mạng, người dân Lung Máng Diệc vẫn kiên cường bám đất, một lòng che chở cho cán bộ hoạt động.
    Ông Nguyễn Văn Lập chia sẻ thêm; “Ngày đó ai cũng một lòng theo cách mạng, dù gian khổ, thiếu thốn đến đâu bà con cũng quyết không lùi bước, luôn đoàn kết để giữ gìn quê hương.”
    Sức sống mới trên vùng quê giàu truyền thống cách mạng:
    Sau ngày đất nước thống nhất, từ một vùng đất từng bị chiến tranh tàn phá nặng nề, Lung Máng Diệc hôm nay đã có nhiều đổi thay rõ  nét. Đường giao thông, điện lưới quốc gia được đầu tư khang trang, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng nâng lên. Những mái nhà kiên cố mọc lên thay cho cảnh hoang tàn năm xưa, minh chứng cho sự hồi sinh mạnh mẽ của vùng đất giàu truyền thống cách mạng.
    Nếu như trước đây, người dân chủ yếu sống dựa vào sản xuất nhỏ lẻ thì nay nhiều hộ đã mạnh dạn chuyển đổi mô hình phù hợp với điều kiện thực tế địa phương. Những mô hình sản xuất kết hợp mang hiệu quả kinh tế ngày càng được nhân rộng, giúp bà con từng bước thoát nghèo, vươn lên khá giả.
    Gia đình ông Trần Văn Ba, ở ấp 4, là một trong những hộ tiêu biểu trong phát triển kinh tế tại địa phương. Trên diện tích 02 ha, ông duy trì mô hình trồng lúa kết hợp nuôi tôm, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.
    Không chỉ gắn bó với ruộng và vuông tôm, ông Ba còn tranh thủ thời gian nhàn rỗi để giăng lưới trên sông kiếm thêm thu nhập. Mỗi ngày, sau khi trừ chi phí, nghề đăng lưới cũng mang về cho gia đình khoảng 500 ngàn đồng.

Ảnh: Ông Trần Văn Ba đang vá lưới chuẩn bị cho một chuyến giăng lưới trên sông

    Khoảng đất trống quanh nhà được ông Ba tận dụng trồng thêm rau xanh phục vụ bữa ăn hằng ngày. Những luống cải, rau thơm xanh mướt không chỉ giúp bữa cơm gia đình thêm đầy đủ mà còn góp phần giảm bớt chi phí sinh hoạt trong cuộc sống thường nhật.
    Đang thoăn thoắt chăm sóc vườn rau sau nhà, bà Đỗ Thị Thắm, vợ ông Ba, không giấu được niềm vui khi nói về cuộc sống hôm nay; “Bây giờ cuộc sống ổn định hơn nhiều so với trước đây. Ngoài làm lúa, nuôi tôm thì tôi còn đi giăng lưới kiếm thêm thu nhập. Đất quanh nhà thì trồng thêm rau xanh phục vụ bữa ăn hằng ngày, vừa tiết kiệm vừa an tâm.”
    Nhờ chịu khó lao động, chí thú làm ăn, đến nay gia đình ông Ba đã xây dựng được căn nhà khang trang, các con trưởng thành, có cuộc sống ổn định. Từ nhiều nguồn thu nhập, kinh tế gia đình mỗi năm đạt gần 100 triệu đồng.
    Không riêng gia đình ông Ba, nhiều hộ dân ở Lung Máng Diệc hôm nay cũng đang từng bước vươn lên bằng chính sự cần cù và sáng tạo trong lao động sản xuất. Tinh thần đoàn kết, vượt khó năm xưa tiếp tục được người dân nơi đây gìn giữ và phát huy trong hành trình xây dựng quê hương.

Ảnh: Bà Đỗ Thị Thắm chăm sóc vườn rau

    Từ vùng đất từng oằn mình trong bom đạn chiến tranh, Lung Máng Diệc hôm nay đang khoác lên diện mạo mới. Những đổi thay không chỉ hiện hữu qua những con đường bê tông, những mái nhà kiên cố mà còn thể hiện trong ánh mắt, nụ cười và niềm tin của người dân vào cuộc sống ngày một đủ đầy hơn.
    Ông Võ Văn Điệp, Bí thư Chi bộ ấp 4, cho biết: “Từ vùng đất khó khăn sau giải phóng, đời sống người dân còn nhiều bấp bênh, những năm qua Đảng bộ, chính quyền cùng các ban, ngành, đoàn thể địa phương đã huy động nhiều nguồn lực để xây dựng quê hương. Từ các chương trình mục tiêu quốc gia, giảm nghèo bền vững đến xây dựng nông thôn mới đều được triển khai hiệu quả. Đến nay, ấp không còn hộ cận nghèo và đang phấn đấu xóa trắng hộ nghèo năm 2026.”
    Trên vùng đất giàu truyền thống cách mạng ấy, cuộc sống mới đang từng ngày được vun đắp bằng ý chí, nghị lực và khát vọng vươn lên của người dân Lung Máng Diệc, những con người từng đi qua chiến tranh nhưng chưa bao giờ thôi hy vọng vào ngày mai tươi sáng./.