Với người dân địa phương và ai đã từng một lần ghé qua, nơi đây không chỉ là một điểm đến, mà còn là một “chốn về” nơi con người tìm lại sự bình yên giữa bộn bề cuộc sống.

                                                    Ảnh: Ông Phan Văn Do đang chăm sóc lau dọn nơi thờ cúng Vua Hùng

    Ít ai biết rằng, trước khi mang dáng vẻ bề thế như hôm nay, Đền thờ Vua Hùng chỉ là một ngôi miễu nhỏ, được người dân quen gọi bằng cái tên giản dị: “Miễu Ông Vua”. Ngôi miễu ấy được dựng lên từ những vật liệu hết sức thô sơ, vài thân cây, mái lá, chút gỗ tạp, nhưng lại chứa đựng niềm tin lớn lao của cộng đồng. Qua bao năm tháng, bất chấp mưa nắng, bão giông hay những biến động của đời sống, ngôi miễu vẫn được gìn giữ, tu sửa bằng tất cả sự thành kính.
    Ông Phan Văn Thông, thành viên Ban Trị sự Đền thờ Vua Hùng, chậm rãi kể lại: “ Ngày xưa, bà con ở đây coi miễu như một phần đời sống tinh thần. Ai đi ngang cũng ghé thắp nén nhang. Mỗi lần hư hỏng, mọi người lại chung tay sửa chữa, không ai bảo ai.” Lời kể mộc mạc ấy phần nào phản ánh một thực tế, ngôi miễu không chỉ là nơi thờ tự, mà còn là biểu tượng của sự gắn kết cộng đồng, của đạo lý “uống nước nhớ nguồn” được truyền từ đời này sang đời khác.

    Nhu cầu tín ngưỡng ngày càng lớn, cùng với mong muốn có một không gian thờ tự khang trang hơn, đã thúc đẩy việc đầu tư xây dựng lại ngôi đền. Năm 2019, dự án nâng cấp Đền thờ Vua Hùng chính thức được triển khai với tổng kinh phí 30 tỷ đồng. Trên diện tích hơn 2.200 m2, hàng loạt hạng  mục được thi công bài bản. Sau ba năm xây dựng, đến năm 2022, công trình hoàn thành, mang diện mạo mới, vững chãi, quy mô nhưng vẫn giữ được hồn cốt truyền thống.
    Từ xa, mái đền cong vút nổi bật giữa nền trời, như một nét chấm phá mềm mại giữa không gian xanh của miền sông nước. Những đường cong kiến trúc gợi nhớ đến hình ảnh đình, đền cổ truyền thống của người Việt, vừa uy nghi, vừa gần gũi. Phía trước là Quốc lộ 63 tấp nập người qua lại, phía sau là dòng sông Bạch Ngưu lững lờ trôi, mang theo phù sa và hơi thở của miền Tây Nam Bộ. Chính sự kết hợp hài hòa giữa con người, kiến trúc và thiên nhiên đã tạo nên một không gian vừa trang nghiêm, vừa ấm áp.
    Bước qua cổng đền, một cảm giác tĩnh lặng lập tức bao trùm. Không gian như chùng xuống, tách biệt hẳn với thế giới ồn ào bên ngoài. Chính điện là nơi đặt tượng Vua Hùng bằng đồng, được chế tác công phu, toát lên vẻ uy nghiêm và tôn kính. Ánh sáng hắt nhẹ qua những ô cửa, phản chiếu lên bức tượng, tạo nên một không khí linh thiên khó diễn tả thành lời.
    Trên mái đền, hình ảnh “lưỡng long chầu nguyệt” được chạm khắc tinh xảo, biểu tượng cho sự linh thiên và quyền uy. Bốn góc mái là những đầu rồng vươn cao, như đang canh giữ cho không gian linh thiên bên dưới.

                                                             Ảnh: Rồng, Phụng được chạm, trổ tinh tế
    Bên ngoài khu chính điện, các hạng mục thờ tự được bố trí hài hòa, trong đó có bàn thờ Thần Nông và Bà Chúa Xứ được người dân gửi gắm niềm tin về sự che chở, bình an và thuận lợi trong cuộc sống. Sự hiện diện của các ban thờ này không chỉ làm phong phú thêm không gian tâm linh, mà còn phản ánh rõ nét sự giao thoa văn hóa, nơi tín ngưỡng dân gian hòa quyện cùng truyền thống thờ cúng tổ tiên.
    Một trong những câu chuyện được người dân nhắc đến với sự trân trọng là việc ông Nguyễn Quốc Vụ hiến tặng phần đất để xây dựng đền. Không ồn ào, không phô trương, hành động ấy được xem như một nghĩa cử cao đẹp, góp phần tạo nên một công trình mang giá trị lâu dài cho cộng đồng. Đó cũng là minh chứng cho tinh thần chung tay giữ gìn văn hóa truyền thống của người dân nơi đây.
    Gắn bó với ngôi đền hơn 20 năm, ông Phan Văn Do người giữ lửa nơi đây vẫn ngày ngày chăm lo hương khói. Ở tuổi 75, dáng ông đã chậm, nhưng từng cử chỉ vẫn cẩn trọng, tỉ mỉ. Ông kể, có những ngày mưa gió, đền vắng người, ông vẫn đều đặn thắp hương, lau dọn, như một thói quen không thể thiếu. “Giữ đền là giữ cái gốc”, ông nói giọng trầm nhưng chắc. Với ông, đó không chỉ là trách nhiệm, mà còn là niềm vinh dự, niềm tự hào.

 

    Năm 2011, Đền thờ Vua Hùng được công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Kể từ đó, nơi đây không chỉ phục vụ nhu cầu tín ngưỡng của người dân địa phương mà trở thành điểm đến của du khách gần xa. Dần dần, ngôi đền được nhắc đến như một “địa chỉ đỏ” nơi giáo dục truyền thống, khơi dậy lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.
    Mỗi năm vào ngày 10/3 âm lịch dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, không khí nơi đây trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Từ sáng sớm dòng người đã đổ về, mang theo hương hoa, lễ vật, lòng thành kính. Khói hương nghi ngút quyện trong không khí, tạo nên một khung cảnh vừa linh thiêng, vừa ấm cúng.

                                                         Ảnh: Một góc thờ thần nông và bà chúa xứ
    Không chỉ có phần lễ trang nghiêm, phần lễ hội cũng diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động dân gian đặc sắc. Những chiếc xuồng ba lá lao vun vút trên mặt nước trong tiếng hò rao cổ vũ, trò chơi kéo co, nhảy bao bố, bịt mắt bắt vịt…thu hút đông đảo người tham gia. Tiếng cười nói rộn ràng vang lên, xóa nhòa mọi khoảng cách, kết nối con người với nhau trong một không gian đậm đà bản sắc.
    Trong dòng người hành hương, có không ít du khách từ các tỉnh, thành như TP HCM, An Giang, Cần Thơ…tìm về. Bà Trần Tuyết Loan  một du khách đến từ An Giang, chia sẽ: “Năm năm nào tôi cũng cố gắng đến đây vào dịp Giỗ tổ. Đến đây thấy lòng nhẹ lại, như được trở về với cọi nguồn”. Với bà, và nhiều người khác, ngôi đền không chỉ là nơi cầu an mà còn là nơi lưu giữ ký ức văn hóa, là điểm kết nối giữa quá khứ và hiện tại.
    Giữ nhịp sống hiện đại, đang cuốn con người đi nhanh hơn, xa hơn, Đền thờ Vua Hùng ở Cà Mau vẫn lặng lẽ tồn tại như một mạch nguồn bền bỉ. Không ồn ào, không  náo nhiệt nhưng đủ sâu để giữa chân những ai từng ghé qua. Ở đó mỗi nén nhang được thắp lên không chỉ là một lời khấn nguyện, mà còn là sự nhắc nhớ về cội nguồn dân tộc, về những giá trị thiêng liêng đã được gìn giữ qua bao thế hệ./.